Mevlithanların okuduğu kaside, naat ve salavatlarla devam eden programda konuşan Gaziosmanpaşa İlçe Müftüsü Fazlı Mutlu, yeryüzünde Mescid-i Haram (Kabe), Mescid-i Nebevi ve Mescid-i Aksa gibi mübarek yerler gibi mübarek gün ve gecelerinin de olduğunu, Mevlid Kandili'nin de bu gecelerden biri olduğunu söyledi.

Allah'u Teâlâ'nın Kur'an-ı Kerim'de müminlere hitaben kendisinin ve Resulü ile birlikte Allah yolunda cihad etmenin sahip olunan mallardan, evlatlardan, eşlerden ve her şeyden daha çok sevilmesi gerektiğinin vurgulandığını hatırlatan Mutlu, hiçbir sevginin Allah ve Resulünün sevgisinin önüne geçmemesi gerektiğini ifade etti.

Program, müftü Fazlı Mutlu'nun yaptığı dua ile son buldu. (İLKHA)

Daha önce Macaristan, İsviçre, İsrail, Almanya, Japonya, İngiltere, Güney Kore, Cebelitarık ve Fransa'da düzenlenen konferans, 11'inci yılında Yeşilay iş birliğiyle İstanbul'da gerçekleştirildi.

Boğaziçi Üniversitesi'nde 24-26 Ağustos 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek konferansın ilk gününde, dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanları ve uzmanlar davranışsal bağımlılıklara ilişkin güncel bilimsel çalışmaları ve yaklaşımları ele almak üzere İstanbul'da bir araya geldi.

Konferans açılışında konuşan Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, bağımlılığın değişen yapısının bilimsel yaklaşımların da yeniden değerlendirilmesini gerekli kıldığını belirtti.

Bağımlılığın uzun yıllar ağırlıklı olarak madde kullanımı üzerinden ele alındığını ifade eden Dinç, bugün kumar, oyun, problemli internet kullanımı ve diğer davranışsal bağımlılıklarla giderek daha fazla karşı karşıya kalındığına dikkat çekti.

'Bağımlılığın doğası her geçen gün değişiyor'

Dijital çağda bağımlılığı yalnızca bireyin davranışları üzerinden değerlendirmenin yeterli olmadığını vurgulayan Dinç, 'Yalnızca, 'Bir insan neden kontrolünü kaybeder?' sorusunu değil, 'Nasıl bir ortam, kontrolün kaybedilmesini daha olası hâle getirir?' sorusunu da sormalıyız. Bağımlılık, bireysel olduğu kadar çevresel ve sistemsel boyutları da bulunuyor. Nörobilim, psikoloji, psikiyatri, halk sağlığı, sosyoloji, teknoloji, ekonomi ve etik gibi farklı disiplinlerin birlikte çalışması gerekir.' dedi.

Yeşilay'ın yaklaşımının yalnızca bağımlılığın tedavisiyle sınırlı olmadığını belirten Dinç, bağımlılığın önlenmesi, damgalamanın azaltılması, psikolojik ve sosyal dayanıklılığın güçlendirilmesi ve sağlıklı seçimleri destekleyen ortamların oluşturulmasının hayati olduğuna dikkat çekti.

Dünyanın önde gelen bilim insanları Boğaziçi Üniversitesi'nde

Konferansın ilk gününde uluslararası bilim dünyasının davranışsal bağımlılıklar alanında çalışmalar yürüten önemli isimleri İstanbul'da buluştu. Yale Üniversitesi, Chicago Üniversitesi, Cenevre Üniversitesi ve Lozan Üniversitesi gibi dünyanın önde gelen üniversitelerinden bilim insanlarının yer aldığı konferansın açılış konuşmacıları arasında Marc N. Potenza, Hae Kook Lee, Sophia Achab, Maèva Flayelle, Jon Grant, Daniel King, Wim van den Brink bulunuyor.

ICBA'yı organize eden Uluslararası Davranışsal Bağımlılıklar Araştırmaları Derneği (ISSBA) Başkanı Zsolt Demetrovics'in de katıldığı konferansın bilim kurulunda Kanada, Japonya, İspanya, Güney Kore, Macaristan, Almanya, ABD ve Çin başta olmak üzere farklı ülkelerden uzmanlar görev alıyor.

Konferans, güncel araştırmaların paylaşılmasının yanı sıra dünyanın farklı ülkelerinden uzmanlar arasında yeni bilimsel ağların kurulmasına ve uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesine de zemin hazırlıyor. Davranışsal bağımlılıkların değişen ve çeşitlenen yapısına karşı multidisipliner yaklaşımların geliştirilmesini hedefleyen ICBA, 26 Ağustos'a kadar Boğaziçi Üniversitesi'nde devam edecek. (İLKHA)

15 Temmuz Milli İrade Şehit Ali Alıtkan Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen programda konuşan Arpaguş, Mevlid-i Nebî'nin yüzyıllar boyunca mümin gönüllerde derin bir özlem, muhabbet ve hasretle yankılanan bir milat olduğunu dile getirdi.

Arpaguş, 'Bu milat, cahiliyenin karanlığına gömülen insanlığın Peygamber Efendimizin şahsında yeniden uyanışını, dirilişini simgelemektedir. Ahlaki erdemlerin ve insani değerlerin yeryüzünden silinmeye yüz tuttuğu bir devirde Hazreti Peygamber Efendimiz'in dünyayı teşrifleri; insanlığın aslına rücu etmesine vesile olmuştur. Körelen şefkat, kaybolan adalet ve yitirilen güzel ahlak, O'nunla yeniden hayat bulmuştur. Velâdet-i Nebi; imanla, tevhitle, merhametle yoğrulmuş aydınlık bir geleceğin kutlu muştusu olmuştur. Bu sebeple tarihin en önemli dönüm noktası olan bu müstesna gün, Müslümanlar tarafından daima asırlardır muhabbetle yâd edilmiş; Mevlid-i Nebî'nin sene-i devriyesi, çeşitli etkinliklerle ihya edilmeye çalışılmıştır.' diye konuştu.

Peygamber Efendimiz'in dünyayı teşrif ettiği bu kutlu günü yâd etmenin, yalnızca O'na duyulan özlemi, muhabbeti dile getirmekten ibaret olmadığını anlatan Arpaguş, 'Aslolan, bu müstesna günü vesile kılarak Rasul-i Ekrem Efendimiz'in hayatını daha yakından tanımaya, onun bize öğrettiği dinî değerleri ve insani erdemleri hakkıyla anlamaya ve kendi yaşantımıza aksettirmeye çalışmak olmalıdır. Zira güzel ahlakı tamamlamak için gönderilen Hazreti Peygamber Efendimiz, İslam dininin bütün ilke ve değerlerini bizzat yaşayarak tüm insanlık için ideal bir örnek olmuştur.' şeklinde konuştu.

Mevlid-i Nebi Haftası'nın teması, 'Peygamberimiz ve Güzel Ahlak' olarak belirlendi

İnsanın kendisiyle ve çevresiyle ilişkilerinin sağlıklı bir zeminde yürümesinin, muhakkak ki adalet, merhamet, sadakat, vefa, saygı, diğerkâmlık gibi evrensel ahlaki değerleri benimsemesiyle mümkün olabileceğini vurgulayan Arpaguş, son olarak şu ifadeleri kullandı:

'Tüm bu değerler, özünde insanın 'insan' olma kimliğinin korunması ve onun yüceltilmesi için vardır. Ne var ki günümüzde baş döndürücü bir hızla değişen algılar, dinî ve ahlaki değerlerin yıpratılarak hayatın dışına itilmesine sebebiyet vermektedir. İnsanın kendisiyle ve çevresiyle barışık bir ömür sürmesini zorlaştıran ve gerek birey gerekse toplum düzeyinde ciddi kırılmalara neden olan bu süreçte; din ve ahlak konularının yapıcı bir üslupla yeniden gündeme getirilmesi büyük bir önem arz etmektedir. Bu kapsamda Mevlid-i Nebi Haftası'nın bu yılki temasını, 'Peygamberimiz ve Güzel Ahlak' olarak belirledik.' (İLKHA)

Oğuzhan, 'Hapishanelerde ve kamplarda işkence, kötü muamele ve şüpheli ölümler sonucu hayatını kaybeden; bilim, din, sanat, eğitim ve iş dünyasından çok sayıda değerli şahsiyet bulunmaktadır. Milyonlarca insanın özgürlüğünden mahrum bırakılması, zorla çalıştırma uygulamaları, camilerin ve dinî mekânların tahrip edilmesi, tarihî mirasın yok edilmesi; dinimizin, dilimizin, kültürümüzün, medeniyetimizin ve millî sembollerimizin sistematik biçimde hedef alınması gibi satırlara sığmayacak ölçüde ağır uygulamalar Doğu Türkistan'da devam etmektedir. Anlayacağınız üzere Çin, Doğu Türkistan'da gerçekleştirdiği uygulamaları inkâr etse de sahadaki uygulamalarını gizlememektedir. Doğu Türkistan'da etnik, demografik, dinî, kültürel ve medenî kimliği hedef alan son derece kapsamlı ve sistematik bir baskı politikası yürütülmektedir. Uluslararası kurumların ve insan hakları kuruluşlarının raporlarında ortaya konulan bulgular, bu tablonun vahametini açıkça göstermektedir. Bu nedenle İslam dünyasını ve bütün insanlık âlemini, Çin'in Doğu Türkistan halkına karşı uyguladığı ağır insan hakları ihlallerine karşı sessiz kalmamaya; Uygur Türklerinin ve bütün Doğu Türkistan halkının yanında yer almaya davet ediyoruz.' diye konuştu. (İLKHA)

Yaklaşık 15 asır önce yeryüzünün zulüm, şiddet ve cehaletin zifiri karanlığına gömüldüğü bir dönemde Allah'u Teala'nın insanlığa rahmetinin bir tecellisi olarak Peygamber Efendimizi bir şahit, müjdeci, uyarıcı olarak gönderdiğini hatırlatan Arpaguş, 'İnsanlığın ufkuna bir güneş gibi doğan O kutlu Nebî (s.a.s), getirdiği ilke ve değerlerle insanı yaratılış gayesiyle buluşturmuş; ona iman, tevhid ve istikamet üzere onurlu bir hayatın yolunu öğretmiştir. Risalet görevi boyunca adaleti, merhameti, kardeşliği ve güzel ahlakı hayata hâkim kılan Allah Rasulü, 23 senelik kısa bir süre içerisinde karanlık bir çağı vahyin rehberliğiyle asrısaadete dönüştürmüştür. Ne var ki bugün Rasulüllah'ın temsil ettiği inanç ve değerlerden uzaklaşan dünya, yine bir zifiri karanlıkla karşı karşıyadır. Yeryüzü, vahyin rehberliğinden ve Rasul-i Ekrem'in getirdiği ilke ve değerlerden uzaklaşmanın en acı sonuçlarına sahne olmaktadır. İnsanlık, yeniden bir cahiliye girdabına mahkûm edilmektedir. İnsan hayatının ve onurunun hiçe sayıldığı, hukukun ayaklar altına alındığı ve her türlü kötülüğün sıradanlaştığı böyle bir dönemde, Hazreti Peygamber'in çağları aşan rehberliğine, adaleti, merhameti, bilgiyi ve hikmeti merkeze alan ahlakına her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulmaktadır.' şeklinde konuştu.

Velâdet-i nebînin sene-i devriyesinin Peygamber Efendimizin tebliğ ve temsil ettiği hakikatleri anlama ve onları yeniden insanlığın gündemine taşıma adına önemli fırsatlar sunduğunu aktaran Arpaguş, son olarak şu ifadeleri kullandı:

'Bu itibarla büyük bir aşk ve heyecanla veladet-i nebiyi kutlarken O'na ümmet olma şerefine ulaşmanın gerektirdiği sorumluluk bilinciyle hareket ederek başta ailemiz olmak üzere tüm yeryüzünde hakikati, iyiliği ve güzel ahlakı hayata hakim kılmak için var gücümüzle çalışmalıyız. Bilmeliyiz ki Resûlullah'ı sevmenin ve O'na bağlılığın en samimi ve sahici göstergesi, O'nun mesajını anlamanın, hayatını örnek almanın ve çağrısını tüm insanlığa ulaştırmanın gayreti içinde olmaktır. Bu duygu ve düşüncelerle aziz milletimizin ve âlem-i İslam'ın Mevlid Gecesi'ni tebrik ediyor; bu kutlu gece vesilesiyle insanlığı huzur, barış ve esenliğe ulaştırmasını Cenâbı Hak'tan niyaz ediyorum.' (İLKHA)

Polis ekipleri, bazı motosikletlilerin otoyolda tehlikeli şekilde ilerlediğinin haber verilmesi üzerine harekete geçti. Şüpheli sürücüler dronla tespit edilirken, ekipler motosikletlilerin kaçış güzergahlarına yönelik önlem aldı.

Polis araçlarıyla otoyol ve bağlantı yollarına barikat kuruldu. Ekiplerin operasyon için harekete geçtiğini gören bazı motosikletliler ise yakalanmamak için otoyolda ters istikamette ilerleyerek kaçmaya çalıştı.

Ancak polis araçlarıyla oluşturulan barikat nedeniyle kaçış girişimi sonuçsuz kaldı.

4'ü çocuk 58 sürücü yakalandı

Operasyonda, trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü belirlenen 58 motosiklet sürücüsü yakalandı. Şüphelilerden 4'ünün 18 yaşından küçük olduğu belirtildi.

Sürücülerin kullandığı motosikletler trafikten men edilirken, sürücü belgelerine 120 gün süreyle el konuldu.

Yapılan kontrollerde ters yönde ilerleme, motosikletle tek teker üzerinde akrobatik hareket yapma ve saygısızca araç kullanma gibi ihlaller tespit edildi. Sürücülere bu ihlaller nedeniyle idari para cezaları uygulandı. (İLKHA)

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında hazırlanan iddianame doğrultusunda görülen davanın 60'ıncı duruşması, İstanbul'da yapılacak.

Aralarında görevlerinden uzaklaştırılan belediye başkanlarının da bulunduğu 200 sanığın yargılandığı davada, esas hakkındaki mütalaaya karşı beyanların tamamlanmasının ardından sanıkların son sözleri dinlenecek. Son sözlerin alınmasıyla mahkeme heyetinin kararını açıklaması bekleniyor.

Soruşturma Ocak 2025'te başladı

Soruşturma kapsamında ilk operasyon 13 Ocak 2025'te gerçekleştirildi. Sürecin devamında çok sayıda şüpheli gözaltına alınırken, bazı şüpheliler tutuklandı, bazıları hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandı.

Savcılık tarafından 20 Ekim 2025'te tamamlanan 579 sayfalık iddianamede 200 kişi sanık olarak yer aldı. İddianamede Beşiktaş Belediyesi, Avcılar Belediyesi, Esenyurt Belediyesi, İstanbul ASFALT Fabrikaları Sanayi ve Ticaret AŞ ile İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü 'suçtan zarar gören', 19 kişi ise 'mağdur' olarak gösterildi.

Aktaş hakkında 103 yıldan 280 yıla kadar hapis talebi

Savcılığın 14 Mayıs'ta sunduğu esas hakkındaki mütalaada, Aziz İhsan Aktaş hakkında 'suç işlemek amacıyla örgüt kurma', 29 kez 'ihaleye fesat karıştırma', 19 kez 'özel belgede sahtecilik', 4 kez 'resmî belgede sahtecilik', 3 kez 'rüşvet' ve 3 kez 'edimin ifasına fesat karıştırma' suçlarından toplam 103 yıldan 280 yıla kadar hapis cezası istendi.

Rıza Akpolat için 86 yıldan 234 yıla kadar hapis talebi

Davada tutuklu yargılanan Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat hakkında 30 kez 'ihaleye fesat karıştırma', 17 kez 'özel belgede sahtecilik', 2 kez 'resmî belgede sahtecilik', 'nitelikli dolandırıcılık', 2 kez 'rüşvet', 'suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama' ve 'haksız mal edinme, mal kaçırma veya gizleme' suçlarından toplam 86 yıldan 234 yıla kadar hapis cezası talep edildi.

Mütalaada ayrıca Beşiktaş Belediye Başkan Yardımcısı Ali Rıza Yılmaz için toplam 64 yıl 6 aydan 179 yıla kadar hapis cezası istendi.

6 belediye başkanı hakkında da ceza talebi

Davada görevlerinden uzaklaştırılan Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin, Ceyhan Belediye Başkanı Kadir Aydar, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ile daha önce görevinden uzaklaştırılan Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara hakkında da farklı suçlardan hapis cezaları talep edildi.

Mütalaada Oya Tekin, Zeydan Karalar, Kadir Aydar ve Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere hakkında 'rüşvet' suçundan 4'er yıldan 12'şer yıla kadar hapis cezası istendi. Oya Tekin'in eşi Celal Tekin hakkında da aynı suçtan 4 yıldan 12 yıla kadar hapis talebinde bulunuldu.

Esenyurt Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Ahmet Özer'in ise 2 kez 'ihmal suretiyle görevi kötüye kullanma' suçundan 6 aydan 2 yıla kadar hapisle cezalandırılması istendi.

6 ayda 59 duruşma yapıldı

27 Ocak'ta başlayan davada 29 Temmuz'a kadar geçen yaklaşık 6 aylık sürede 59 duruşma gerçekleştirildi.

Davanın ilk duruşmasında 33 tutuklu sanık bulunurken, yargılama sürecinde aralarında Zeydan Karalar, Kadir Aydar ve Utku Caner Çaykara'nın da bulunduğu 28 sanık tahliye edildi.

Gelinen aşamada tutuklu sanıklar arasında Rıza Akpolat, Oya Tekin, Adıyaman Belediye Başkan Yardımcısı Ceyhan Kayhan, Oya Tekin'in eşi Celal Tekin ve Erhan Daka bulunuyor.

Bugünkü duruşmada sanıkların son sözlerinin alınmasının ardından mahkeme heyetinin, yaklaşık bir buçuk yıldır devam eden soruşturma ve yargılama sürecine ilişkin kararını açıklaması bekleniyor. (İLKHA)

Doğu Türkistan Nuzugum Kültür ve Aile Derneği tarafından bu yıl üçüncüsü düzenlenen 'Uygur Sokak Oyunları Şenliği' binlerce çocuğun katılımıyla gerçekleşti. Uygur tarihinde yer alan ve yüzyıllardır geleneksel olarak oynanan 32 farklı oyun, önceden bir grup çocuğa öğretildi ve ardından gerçekleştirilen program ile şenliğe katılan çocuklara oynatıldı.

Çok sayıda çocuğun geleneksel kıyafetleriyle katılım sağladığı etkinlikte; masallardan oyunlara, el yapımı ürünlerden geleneksel lezzetlere kadar birçok kültürel öğrenin yer aldığı program boyunca çocuklar hem eğlendi hem de kültürel değerlerini tanıdı.

Doğu Türkistan Nuzugum Kültür ve Aile Derneği Başkanı Münevver Özuygur

'Bu etkinlik, Çin'in asimilasyonlarına karşı verilen bir mücadeledir'

Derneklerinin gençlik birimi tarafından organize edilen programa ilişkin İLKHA muhabirine konuşan Doğu Türkistan Nuzugum Kültür ve Aile Derneği Başkanı Münevver Özuygur, 'Sokak oyunları çocuklar için her zaman önemli. Çocukların birbirleriyle iyi iletişim kurabilmeleri, sosyal medyadan uzaklaşarak zihin dünyalarındaki duyguları ifade etmeleri çok önemlidir. Ancak bu durum Doğu Türkistanlı çocuklar için daha çok önemli. Doğu Türkistan'da bizi milli, dini kimliğimizden koparmış durumdalar. Çocuklarımızı tamamen Çinlileştirmek için geleneğimize, dilimize, kıyafet ve yemek kültürümüze ait her şeyi yok olmak üzere. Çocukları toplama kaplarına alıyorlar ve anadilleri ile konuşmalarına dahi izin vermiyorlar. Böyle bir durumda Türkiye'de yaşayan Doğu Türkistanlı çocuklarımızla bir araya gelerek böyle bir etkinlik yapmak aslında Çin'in asimilasyonlarına karşı verilen bir mücadeledir.' dedi.

Bin 500'ü aşkın çocuk katıldı

Geçen sene organze ettikleri şenliği Zeytinburnu'nda gerçekleştirdiklerini ancak son dönemde Zeytinburnu'nda Doğu Türkistanlıların azalan nüfusu nedeniyle nüfuslarının daha yoğun olduğu Küçükçekmece'de bu organizasyonu yaptıklarını belirten Özuygur, geçen sene bin kişinin katıldığını, bu sene ise bin 500 kişinin katılmasını beklediklerini ancak beklentilerinin üzerinde katılım olduğunu ifade etti.

Uygur Sokak Şenlikleri Organizatörü Menzure Er

32 geleneksel oyun ansiklopedilerden alınarak etkinlikte çocuklara oynatıldı

3 yıldır çocuk şenliği düzenlediklerini belirten etkinliğin organizatörü Menzure Er, 'Bu etkinlikte, Doğu Türkistan'da büyümeyen, oradaki kültürü deneyimleyemeyen çocuklarımızın bu oyunları deneyimlemelerini istedik. Bugün etkinliğimizde 60'tan fazla görevli kızımızla 32 çeşit oyunu çocuklarımıza oynatacağız. Bu oyunlar, tarih boyunca geleneksel olarak Doğu Türkistan'da oynana oyunlar. Bu oyunların metnini, kültürel ansiklopedi kitaplarımızdan bulduk ve çocuklarımıza öğrettik. Oyunları öğrenenleri burada görevlendirerek çocuklarımıza oyunlarımızı oynattık. Doğu Türkistan'da yaşayamadıkları deneyimi burada yaşatmaya çalışıyoruz.' diye konuştu.

Yetimler Vakfı İstanbul Temsilcisi Zehra Işık

'Yetimler Vakfı olarak her zaman Doğu Türkistanlı kardeşlerimizin yanındayız'

Programa destek veren Yetimler Vakfı İstanbul Temsilcisi Zehra Işık, 'Nuzugum Kültür ve Dayanışma Derneği'nin kültürlerini ve geleneklerini yaşatmak ve geleceğe taşımak adına yaptığı bu özel programda biz de Yetimler Vakfı olarak destek verip yanlarında olmak istedik. Yetimler Vakfı olarak her zaman Doğu Türkistanlı kardeşlerimizin yanındayız. Bu öneli programı biz de çok anlamlı bulduk. Çocukların yör4sel kıyafetleriyle yoğun bir şekilde katılım sağlamaları çok güzel oldu. Kültürlerini yaşatmaları için güzel bir organizasyon oldu.' şeklinde konuştu.

Doğu Türkistan'a ait yemek ve tatlıların yer aldığı stantlar ise etkinlik boyunca katılımcılar için açık tutuldu. (İLKHA)

Denetimler kapsamında 256 trafik idari para cezası uygulandı.

Ayrıca 61 sürücünün sürücü belgesinin 120 gün süreyle geri alındığı, 61 motosikletin ise aynı süreyle trafikten men edildiği bildirildi.

Çalışmalar kapsamında 58 araç sürücüsünün yakalandığı belirtilirken, sürücüler hakkında TCK'nın 179/2'nci maddesi kapsamında adli işlem başlatıldı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü, trafik güvenliğine yönelik denetimlerin sürdürüldüğünü bildirdi. (İLKHA)

Maraton öncesinde açıklamalarda bulunan Yeşilay Yönetim Kurulu Üyesi ve Yeşilay Spor Kulübü Başkan Yardımcısı Hasan Siret Albayrak, 'Türkiye Yeşilay Cemiyeti olarak sporu yalnızca fiziksel bir aktivite olarak görmüyoruz. Aynı zamanda psikolojik bir dönüşüm aracı ve bağımlılıklarla mücadelede en etkili önleyici unsurlardan biri olarak görüyoruz. İlk kez gerçekleştirdiğimiz Yeşilay Yarı Maratonu ile İstanbul'un tarihi dokusunu sporun enerjisiyle buluştururken, her yaştan insanı daha aktif ve sağlıklı bir yaşam konusunda düşünmeye ve harekete geçmeye davet ediyoruz.' dedi.

Tüm yarışların başlangıç noktası olan Sepetçiler Kasrı'ndan hareket eden sporcular, İstanbul'un tarihi ve kültürel mirasıyla iç içe uzanan parkurlarda yarıştı.

21 kilometrelik yarı maraton parkuru; Galata Köprüsü, Tophane, Dolmabahçe Sarayı, Beşiktaş, Balat, Eminönü ve Cankurtaran gibi İstanbul'un simge noktalarından geçti. Tarihi Yarımada'dan Boğaz kıyılarına uzanan güzergâhta sporcular, İstanbul'un eşsiz manzarası eşliğinde mücadele etti.

Parkuru tamamlayan sporcular yeniden Sepetçiler Kasrı'na ulaşarak bitiş çizgisini geçti.

Yarışların tamamlanmasının ardından Sepetçiler Kasrı'nda düzenlenen program ile 21 kilometrelik yarı maraton, 10 kilometrelik koşu ve 10 kilometrelik paten yarışında dereceye giren sporculara ödülleri takdim edildi. (İLKHA)

Soruşturma kapsamında bazı şüphelilerin adliye, emniyet, gümrük ve belediye birimlerindeki görev ve bağlantılarını kullanarak örgüte bilgi sağladıkları iddia edildi.

Aktarıldığı öne sürülen bilgiler arasında operasyon tarihleri, arama ve takip kararları, cezaevi bilgileri, tahliye tarihleri ve çeşitli adli kayıtlar bulunuyor.

Gümrük ve sınır kapıları

Gümrük ayağında ise bazı görevlilerin, örgütle bağlantılı kişilerin ve araçların sınır kapılarından geçişlerinde kolaylık sağladıkları ileri sürüldü.

Soruşturma kayıtlarında, bazı araç ve kişilerin kontrollerden kaçırıldığı ve sınır geçişleriyle ilgili önceden bilgi verildiği yönünde tespitlerin bulunduğu belirtildi.

Dosyada ayrıca bazı örgüt üyelerinin yurt dışına kaçışlarında sınır kapılarındaki bağlantılardan yararlandıkları iddiası da yer aldı.

Adliyedeki bilgi trafiği

Soruşturmanın adliye bölümünde bazı zabıt kâtiplerinin UYAP üzerinden erişebildikleri bilgileri yetkisiz kişilere aktardıkları öne sürüldü.

Bu kapsamda kırmızı bülten kayıtları, aranma bilgileri, cezaevi konumları ve tahliye tarihleri gibi verilerin sorgulandığı iddia edildi.

Bazı kişilerin ise uluslararası haberleşme ağıyla bağlantılı olduğu belirtilen isimler hakkında yetkileri dışında sorgulamalar yaptığı ve elde edilen bilgileri örgüte aktardığı ileri sürüldü.

Emniyet bağlantıları

Dosyada eski bir polis memurunun geçmişteki mesleki bağlantılarını kullanarak bazı operasyonlara ilişkin bilgileri önceden elde ettiği iddiası da bulunuyor.

Gizli tanık beyanlarına göre operasyon tarihinin önceden öğrenilerek örgüt yöneticilerine aktarıldığı ve bunun ardından bazı kişilere hazırlık yapmaları yönünde talimat verildiği öne sürüldü.

Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde bazı şüphelilerin telefon kayıtları, görüşme trafiği ve konaklama bilgileri de değerlendirildi.

Belediye çalışanı hakkında iddia

Soruşturmada bir belediye çalışanının da örgütle bağlantılı olduğu ileri sürüldü.

Bu kişinin bazı saldırı ekiplerine ulaşım ve diğer lojistik konularda yardımcı olduğu iddia edilirken, belirli bir cinayet dosyası kapsamında örgütle bağlantılı kişilerle iletişim kurduğu ve bazı şüphelilerin kaçışına yardım ettiği öne sürüldü.

Avukatlık bürosundaki bağlantı

Soruşturmanın sivil ayağında ise bir avukatlık bürosunda çalışan bir kişi hakkında da işlem yapıldığı belirtildi.

Şüphelinin, bürodaki görevinden ve erişim imkânlarından yararlanarak soruşturma dosyalarındaki bazı bilgileri örgüte aktardığı iddia edildi. Sızdırıldığı öne sürülen bilgiler arasında teknik takip kararları, ihbarlar ve adli sorgu sonuçları bulunuyor.

Soruşturmanın geldiği nokta

Köstebekler operasyonu kapsamında şu ana kadar 39 şüphelinin tutuklandığı bildirildi.

Soruşturma dosyasındaki iddialar; suç örgütünün kamu kurumlarındaki bazı kişiler aracılığıyla operasyon bilgilerine, adli kayıtlara ve sınır geçişlerine ilişkin verilere ulaşmaya çalıştığı yönünde.

Dosyadaki iddiaların hukuki süreç içerisinde deliller ve mahkeme değerlendirmeleriyle kesinleşmesi bekleniyor. (İLKHA)

Trafik kısıtlamasının, prova ve ilgili programın tamamlanmasının ardından sona ermesi planlanıyor.

Vatan Caddesi'ni kullanacak sürücülerin trafik yoğunluğundan etkilenmemeleri için alternatif yolları tercih etmeleri istendi.

Bu kapsamda Atatürk Bulvarı, D-100 kara yolu, O-3 Hal Yolu, Fevzipaşa Caddesi ve Turgut Özal Millet Caddesi alternatif güzergahlar arasında gösterildi. (İLKHA)

Bir ikamet ve araca yönelik düzenlenen operasyonda 44 kilo skunk maddesi ele geçirildi.

Operasyonda bir şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.

Şüpheli hakkında gerekli adli işlemlerin başlatıldığı bildirildi. (İLKHA)

İstanbul Valiliğince yapılan açıklamaya göre 23 Ağustos'ta düzenlenecek genel prova ile 30 Ağustos'taki kutlama töreni ve tören geçişi nedeniyle belirli güzergahlarda trafik düzenlemesine gidilecek.

Bu kapsamda Adnan Menderes Bulvarı (Vatan Caddesi) ile bulvar üzerindeki yan yollar, her iki yönde 07.00'den programın tamamlanmasına kadar araç trafiğine kapalı olacak.

Sürücülerin ulaşımda mağduriyet yaşamaması için alternatif güzergahları kullanmaları önerildi.

Kapatılacak yolların alternatifi olarak Atatürk Bulvarı, D-100 Karayolu, O-3 Hal Yolu, Fevzipaşa Caddesi ve Turgut Özal Millet Caddesi kullanılabilecek.

Trafik yoğunluğu yaşanmaması için sürücülerin belirtilen saatlerde güzergâh seçimine dikkat etmeleri istendi. (İLKHA)

Merkezin sadece bir muayene istasyonu değil, adeta bir laboratuvar olarak Türkiye'nin 81 iline yayılacak bir dönüşümün öncü merkezi olduğunu dile getiren Uraloğlu, 'Türkiye'de araç muayenesini artık sadece bir kontrol işlemi olmaktan çıkarıp teknolojinin, güvenliğin, vatandaş memnuniyetinin ve çevre duyarlılığının bir araya geldiği yeni bir sisteme dönüştürüyoruz. Bildiğiniz üzere 3 hafta önce, TURKA ile 2027–2047 döneminde Türkiye genelinde yürütülecek araç muayene hizmetlerine ilişkin imtiyaz sözleşmesini imzalayarak; 15 Ağustos 2027'den itibaren bu alandaki 20 yıllık yeni dönemin temelini atmıştık. Bugün ise bu vizyonun ilk somut adımını, Yeni Nesil Araç Muayene İstasyonu'nu sizlerle paylaşıyoruz.' diye konuştu.

15 Ağustos 2027'ye kadar bu örnek istasyonda; yeni teknolojilerin, yazılımların ve ekipmanların gerçek araçlar üzerinde deneneceğini söyleyen Bakan Uraloğlu, 'Ekipman karşılaştırmaları ve yazılım güncellemeleri yapılacak, operasyonel süreçler tek tek doğrulanacak. Burada elde edilecek deneyimlerin sonuçları; ülkemizin dört bir yanında, 81 ilimizde hizmet verecek araç muayene merkezlerine aktarılacak.' şeklinde konuştu.

Uraloğlu, 'Türkiye'de araç muayenesinin 1953 tarihli Karayolları Trafik Kanunu uyarınca 1985 yılına kadar Karayolları Genel Müdürlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu temsilcilerinden oluşan komisyon tarafından yapılıyordu. 1985 yılından itibaren ise araçların teknik denetimleri Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütüldü. O dönemlerde imkânlar sınırlıydı ve muayene hizmetleri olması gereken düzeyde değildi.' dedi.

213 milyonun üstünde araç muayenesi

Her alanda olduğu gibi araç muayene hizmetlerinde de vizyoner bir dönüşüm yaşadıklarını belirten Uraloğlu, '2004 yılında başlatılan çalışmalarla devletimizin imkânları ile özel sektörün dinamizmini buluşturarak vatandaş odaklı, modern ve etkin bir hizmet modeli hayata geçirdik. 15 Ağustos 2007 tarihinde imzalanan İmtiyaz Sözleşmesi ile ilk özel sektör eliyle işletilen araç muayene istasyonunu da Elazığ ilimizde gururla faaliyete geçirdik. O günden bu yana geride bıraktığımız 19 yıllık süre zarfında, Bakanlığımızın titiz denetimi ve gözetimi altında; insan hayatına verilen değerin bir yansıması olarak uluslararası standartlarda, Avrupa ve dünya normlarında kusursuz bir hizmet yürüttük. Bu sürede tekrarlar ile birlikte 213 milyonun üstünde araç muayenesi gerçekleştirdik.' diye konuştu.

Araçların MR'ı, tomografisi çekilecek

Örnek merkezin, yalnızca bir test alanı olmayacağını, aynı zamanda eğitim ve Ar-Ge çalışmalarına da ev sahipliği yapacağını vurgulayan Uraloğlu, 'Türkiye'nin farklı bölgelerindeki araç muayene merkezlerinde görev yapacak çalışanlar, teorik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim de alacak. Yeni araç muayene istasyonlarımızda yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemlerinden yüksek çözünürlüklü kameralara, lazer ölçüm teknolojilerinden gelişmiş sensörlere ve robotik sistemlere kadar günümüzün en ileri teknolojilerinden yararlanacağız. Bu anlamda aracın MR'ını, tomografisini çekeceğiz.' şeklinde konuştu.

Yapay zekâ destekli muayene

İnsan gözünün fark etmekte zorlanabileceği kusurları dahi teknolojinin imkânlarıyla tespit ederek aracın teknik durumunu çok daha ayrıntılı biçimde ortaya koyacaklarını söyleyen Uraloğlu, 'Böylece muayeneyi yalnızca geçti-kaldı anlayışından çıkarıp, aracın teknik sağlık taramasının yapıldığı kapsamlı bir güvenlik kontrolüne dönüştüreceğiz. Bilişim teknolojilerinin en ileri seviyede kullanılacağı istasyonlarımızda; yapay zekâ, teknisyenlerimizin tecrübesini destekleyecek ve işlerini kolaylaştıracak. Yapay zekâ hiçbir zaman insanın yerine geçen bir unsur olmayacak; ama teknik personelimizin kararlarını objektif verilerle güçlendiren, hata riskini azaltan ve denetim kapasitemizi artıran önemli bir yardımcı olacak. Böylece insan kaynaklı hata ihtimalini azaltacak, muayene süreçlerinde standardizasyonu güçlendirecek ve ülkemizin her noktasında aynı yüksek muayene standardının uygulanmasına katkı sağlayacağız.' dedi.

3 milyar dolarlık yatırım planı

Yeni nesil araç muayene dönemine ilişkin detayları paylaşan Uraloğlu, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

'Yeni nesil araç muayene dönemi için yaklaşık 3 milyar dolarlık bir yatırım programını hayata geçirmeyi planladık. Planlamalarımız doğrultusunda; 249'u sabit, 103'ü mobil olmak üzere 352 araç muayene merkezimiz ve yaklaşık 900 muayene hattımızla vatandaşlarımıza hizmet sunacağız. Binek ve ticari araçlarımıza yönelik sabit hatlarımızın yanı sıra; motosiklet muayene merkezlerimiz ve traktör gibi tarım araçlarımıza yönelik mobil muayene hizmetleri de sistemimizin bir parçası olacak. Vatandaşlar açısından da yepyeni bir hizmet anlayışına geçeceğiz. Araç sahiplerimiz modern ve konforlu bekleme salonlarında araçlarının muayenesini salondaki dijital ekranlardan ve kamera sistemlerinden takip edebilecek. Muayene sonuçlarına şu anda olduğu gibi e-Devlet üzerinden dijital ortamda da ulaşabilecek ve varsa kusurlarını çok daha ayrıntılı raporlarla açık şekilde inceleyebilecek. Daha önceden de defaatle belirttiğimiz üzere yeni dönemde vatandaşlarımızdan kredi kartıyla yapılan ödemelerde herhangi bir komisyon alınmayacak. Vatandaşlarımız araçların muayene sürecini canlı olarak da takip edebilecek ve araçların teknik durumu hakkında çok daha kapsamlı bilgi sahibi olabilecekler. Yeni teknolojiler ve operasyonel planlamayla; merkezlerimizdeki kapasiteyi daha verimli kullanacak, süreç akışını hızlandıracak ve bekleme sürelerini azami ölçüde azaltacağız.' (İLKHA)

Emlak Uzmanı Akif Emin Hüseyinoğlulları

KDV arttı, taksitler teslimden önce başlıyor

Önceki projelerde yüzde 1 olan KDV'nin 250 bin ve 500 bin konut kampanyalarında yüzde 10'a çıktığını belirten Hüseyinoğulları, 'Bu değişiklik, 2 milyon liralık bir konutta KDV yükünü 20 bin liradan 200 bin liraya yükseltiyor. Geçmişte bazı 2+1 konutlarda teslimden sonra başlayan taksitler ise yeni projelerde sözleşmeyi izleyen ay devreye giriyor. Satış bedelinin yüzde 10'u peşin alınırken kalan tutar 240 aya bölünüyor. Ancak taksitler yılda iki kez memur maaş artış oranına göre güncelleniyor. Kirada yaşayan hak sahiplerinin ev teslim edilmeden hem kira hem de TOKİ taksiti ödüyor.' dedi.

Asıl risk, ödemelerin sürdürülememesi

İstanbul'daki yoğun talep nedeniyle konutların elde kalmasının beklenmediğini vurgulayan Hüseyinoğulları, asıl sorunun hak sahiplerinin ödemeleri sürdürememesi olduğunu söyledi.

Bazı vatandaşların resmî devir hakkı doğmadan konutlarını gayri resmî yollarla elden çıkarmaya çalıştığını belirten Hüseyinoğulları, bunun sosyal konutların dar gelirli yerine yatırımcıya geçmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.

Mevcut uygulamanın dar gelirli vatandaşların ev sahibi olma imkânı ortadan kaldıracağını vurgulayan Hüseyinoğulları, ödeme koşullarının vatandaşın gelir düzeyi gözetilerek yeniden düzenlenmesini gerektiğini ifade etti. (İLKHA)

Çalışma hayatında dikkat çeken bir çelişki yaşanıyor. İşverenler aradıkları yeteneği bulamadıklarını söylerken, çalışanların önemli bir bölümü sahip oldukları becerileri işlerinde yeterince kullanamıyor.

OECD'nin 2026 tarihli A Skills-First Labour Market raporuna göre çalışanların yüzde 36'sının becerileri işleriyle tam olarak örtüşmüyor.

Türkiye'deki veriler de benzer bir tabloya işaret ediyor. Konuya dair bir araştırma yapan Uluslararası Koçluk Federasyonu (Master Certified Coach), sorunun yalnızca çalışanların eksik becerileri değil var olan yeteneklerinin görülmemesi olduğunu kaydetti.

Beceri uyumsuzluğunu yalnızca 'çalışanın yeterli olmaması' şeklinde değerlendirmenin doğru olmadığını belirten MCC üyesi Dr. Elgiz Henden, 'Bir kişinin eğitim düzeyi işin gerektirdiğinden yüksek olabilir. Mezun olduğu alan ile yaptığı iş farklı olabilir. Ancak bunların hiçbiri tek başına kişinin becerileri hakkında kesin bir fikir vermiyor. Aynı diplomaya sahip iki kişi aynı becerilere sahip olmayabilir. Farklı eğitim yollarından gelen iki kişi ise aynı işi başarıyla yapabilir. Bu nedenle diplomaya bakarak yeteneği ölçmek artık yeterli değildir.' dedi.

Yanlış teşhis yanlış çözüm getiriyor

Beceri uyumsuzluğu olduğunda ilk akla gelen çözümün çoğu zaman yeni bir eğitim veya sertifika olduğunu belirten Henden, sorunun bazen çalışanın yeni bir beceri kazanması değil, mevcut becerilerinin doğru kullanılmaması olduğunu vurguladı.

Henden, 'Eğer sorun kişinin becerisinin eksik olması değil, sahip olduğu becerinin kullanılmamasıysa yeni bir sertifika çözüm olmayabilir. İş tasarımının da yeniden düşünülmesi gereklidir. Çünkü kullanılmayan beceri zamanla körelebiliyor. Çalışan yaptığı işe yabancılaşabiliyor ve potansiyelinin boşa gittiğini hissedebiliyor.' diye konuştu.

Yeteneği kaybetmenin maliyeti büyüyor

Beceri uyumsuzluğunun maliyeti yalnızca çalışanla sınırlı kalmadığını vurgulayan Henden, 'Düşük bağlılık, çalışan devir hızının artması ve yanlış işe alımlar şirketlerin karşılaştığı sonuçlar arasında yer alıyor. Daha büyük sorunun ise kurumların sahip oldukları insan kaynağının potansiyelinden yeterince yararlanamamasıdır. Bazen aradığımız yeteneği bulamıyoruz. Çünkü yeteneği çok dar bir kapıdan içeri almaya çalışıyoruz. Özellikle yalnızca üniversite adı veya diploma üzerinden yapılan değerlendirmeler yetenek havuzunu daraltabilir. Diploma önemli ama tek başına yeterli değil. Beceri odaklı yaklaşım diplomanın önemini ortadan kaldırmıyor. Özellikle hukuk, sağlık, mühendislik ve eğitim gibi alanlarda formel yeterlilikler vazgeçilmez, değişmesi gereken diplomanın tek ölçüt olarak görülmesidir. Yeni çalışma hayatında 'Nereden mezun oldun?' sorusunun yanına 'Ne yapabiliyorsun?' sorusunun da eklenmesi gerekiyor.' şeklinde konuştu.

Gençlerin özgeçmişi beceri portföyüne dönüşüyor

Henden, 'Bu dönüşüm özellikle gençler için yeni bir kariyer yaklaşımını da beraberinde getiriyor. Gençlerin yalnızca bir meslek unvanına odaklanmak yerine, sahip oldukları becerileri görünür hale getirmeleri gerekiyor. Projeler, stajlar, gönüllü çalışmalar ve iş örnekleri bu noktada önem kazanıyor. İletişimim güçlü demek yerine, bu becerinin hangi durumda ve nasıl kullanıldığını göstermek daha anlamlı hale geliyor. Gençler kariyerlerini planlarken 'Hangi becerilerimi kullanıyorum, hangileri atıl kalıyor ve önümüzdeki iki yılda hangi görevler değişecek?' sorularını kendilerine sormalıdır.' dedi.

İşverenler de değişmek zorunda

Beceri uyumunun sağlanması yalnızca çalışanın sorumluluğunda olmadığını, işverenlerin de iş ilanlarından işe alım süreçlerine kadar beceri odaklı bir yaklaşım geliştirmeleri gerektiğini aktaran Henden, 'İş ilanlarında yalnızca diploma ve deneyim şartlarının sıralanması yerine, pozisyonun gerektirdiği görev ve becerilerin açıkça tanımlanması gerekir. Adayın ne bildiğinden çok ne yapabildiğini ölçen uygulamalı değerlendirmeler ve yapılandırılmış mülakatlar daha sağlıklı sonuç verebilir.' diye konuştu.

Geleceğin güvencesi öğrenme çevikliği

Çalışma hayatının hızla değiştiği bir dönemde tek bir diploma veya meslek unvanının ömür boyu güvence sağlaması giderek zorlaştırdığını belirten Henden, 'Geleceğin en önemli becerilerinden biri öğrenme çevikliği olacak. Ancak bu çeviklik yalnızca bireylerden beklenmemeli. İnsanlardan sürekli değişmelerini isterken eğitim kurumlarının, işverenlerin ve kamu politikalarının aynı yerde kalması mümkün değil. Mesele daha çok yetenek üretmek değil. Var olan yeteneği görmek, doğru yerde kullanmak ve dönüşürken kimseyi geride bırakmamak. Belki de artık 'Hangi eğitimi eksik?' diye sormak yerine, 'sahip olduğu becerileri nerede ve nasıl kullanabilir?' diye sormalıyız.' şeklinde konuştu. (İLKHA)

Fatih ilçesinde; Galata Köprüsü, Sahil Kennedy Caddesi (Çatladıkapı-Sirkeci ışıklar arası), Reşadiye Caddesi, Ragıp Gümüşpala Caddesi, Abdülezel Paşa Caddesi, Mürselpaşa Caddesi, Kadir Has Caddesi trafiğe kapatılırken alternatif yollar ise Unkapanı Köprüsü (Atatürk Köprüsü), Millet Caddesi, Gazi Mustafa Kemal Paşa Caddesi ve Atatürk Bulvarı olarak belirlendi.

Beyoğlu ilçesi; Meclisi Mebusan Caddesi, Kemeraltı Caddesi, Tershane Caddesi, Necatibey Caddesi, İnönü Caddesi Mke Binası ile Şehitler Tepesi Arası, Bedri Karafakioğlu Caddesi, Mebusan Yokuşu Sokak, İnebolu Sokak, Boğazkesen Caddesi Defterdar Yokuşu Sokak ile Meclisi Mebusan Cadde arası, Galata Köprüsü Eminönü istikameti trafiğe kapatılacak.

İlçede kapatılacak yollara alternatif olarak; Tarlabaşı Bulvarı, Dereboyu Caddesi, Asker Ocağı Caddesi, İnönü Caddesi, Evliya Çelebi Caddesi, Refik Saydam Caddesi, Boğazkesen Caddesi, Mete Caddesi, Asker Ocağı Caddesi kullanılabilecek.

Beşiktaş ilçesinde kapatılacak olan Dolmabahçe Caddesi, Dolmabahçe Tünel Çıkışı Kadırgalar Cadde Dönüşleri ile Dolmabahçe Meydan arası ve Beşiktaş Caddesi'ne alternatif olarak Barbaros Bulvarı, Çırağan Caddesi, Kadırgalar Caddesi trafiğe açık olacak. (İLKHA)

Adnan Menderes Bulvarı (Vatan Caddesi) ve bulvara çıkan yola çıkan yan yollar her iki her istikamette trafiğe kapatılırken, Turgut Özal Millet Caddesi, Fevzipaşa Caddesi, Atatürk Bulvarı, D 100 Karayolu, O-3 Hal Yolu ise alternatif güzergâhlar olarak kullanılabilecek. (İLKHA)

IPSOS'un 29 ülkede yaptığı araştırmalara atıf yapan Prof. Dr. Tarhan, çalışmalara göre şiddetin istatistiksel olarak da arttığını ve medyanın bu süreçteki rolünü şöyle değerlendirdi:

'Şiddet olayları medyanın yaşamsal gıdası. Çünkü sıra dışı olaylar izlenirliği artırıyor. İnsan biyolojik olarak olumsuza daha duyarlıdır. Medya bunu farkındalık oluşturmak amacıyla yaptığında bile, görüntülerin sık tekrarı insanlarda duyarsızlaşmaya yol açıyor. Bazı kişiler şiddeti model alıyor, bazıları 'kötü dünya sendromu' dediğimiz bir kaçınma davranışı geliştiriyor, bazı gençler saldırganlaşıyor, bazıları ise depresifleşiyor.'

Günümüzde en çok artış gösteren şiddet türünün sosyal şiddet olduğunu dile getiren Prof. Dr. Tarhan, 'Empati eksikliği ve alkol, madde bağımlılığı olan kültürlerde şiddet ciddi biçimde artıyor. Yasaklı maddelerin kullanımı, insanın hem kendisine hem çevresine zarar verme eğilimini güçlendiriyor. Bu kültürlerde şiddet cezasızlık algısıyla birleştiğinde, zorbalık normalleşiyor. Kişinin kendine zarar verme özgürlüğü bile olmamalı.' dedi.

Utanma duygusu zayıfladıkça saldırganlık artıyor

Şiddetin kültürel boyutuna da değinen Prof. Dr. Tarhan, 'Utanma duygusunun zayıfladığı toplumlarda saygı azalıyor' ifadesinde bulundu. Japon kültüründe utancın yüceltilmesi dolayısıyla şiddetin düşük düzeyde seyrettiğini belirten Prof. Dr. Tarhan, şu örneği verdi:

'Japonya'da toplum önünde mahcup olma duygusu öyle güçlü ki, kişi utançtan intihar edecek noktaya gelebiliyor. Bu kültürsel kontrol mekanizması sosyal düzeni koruyor. Ancak yeni kuşaklarda utanma duygusu zayıfladıkça, empatiyle birlikte saygı da eriyor. Çocuk başkasının hakkını, eşyasını umursamamayı normal görmeye başlıyor. Empati ve utanma duygusu zayıfladıkça saldırganlık artıyor.'

'Sana yapılmasını istemediğini başkasına yapma' kuralı

Prof. Dr. Tarhan, toplumsal çözülmenin temelinde benmerkezcilik ve nemelazımcılığın hızla yayılmasının yattığını ifade ederek, '20 yıl sonra biz de Batı'daki benmerkezci, duyarsız kültürle karşı karşıya kalabiliriz. 'Başkası açlıktan ölse bana ne, ben tok olduktan sonra' anlayışı yayılıyor. Bu yaklaşım küresel bir tehdit. 1993'te Chicago'da toplanan Dünya Küresel Ahlak Deklarasyonu'nda, 'Sana yapılmasını istemediğini başkasına yapma' kuralı evrensel olarak vurgulanmıştı. Bugün yeniden buna ihtiyaç var.' şeklinde konuştu.

İnsan beynindeki algoritmayı yeniden yazabilir

Şiddet eğilimlerinin değiştirilebileceğini kaydeden Prof. Dr. Tarhan, beynin epigenetik ve nöroplastik yapısına dikkat çekti. Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:

'İnsanın beynine bir düşünce girdiğinde, o düşünceye duygu eklenirse inanç haline gelir. Altı hafta sürdürülürse alışkanlık, altı ay sürdürülürse kişilik haline gelir. Yanlış bir düşünce fark edildiğinde, kişi beynindeki algoritmayı yeniden yazabilir. Buna 'reprogramming' diyoruz. Alternatif düşünce teknikleri, stresle başa çıkma biçimlerini değiştiren zihinsel esneklik, şiddet eğilimlerini dönüştürmede çok etkili.'

Prof. Dr. Tarhan, beyni en aktif tutan şeyin sadece bilgi öğrenmek değil, öğrenileni deneyimlemek ve anlatmak olduğunu dile getirdi ve 'Beyin 'ya kullan ya kaybet' kuralıyla çalışır. Yeni deneyimlere açık, rutini kıran kişiler Alzheimer'a bile daha dirençli. Sürekli aynı şeyi yapan, düşünmeyen, sorgulamayan kişilerde ise beyin yolları körelir.' dedi.

Şiddetin arkasında depresyon ve stres var

'Erkek şiddetinin önemli bir kısmı aslında klinik vakalar' diyen Prof. Dr. Tarhan, 'Birçok erkek öfkesinin farkında değil, aslında depresyon yaşıyor. Kadın duygularını ağlayarak dışa vururken, erkek öfke yoluyla ifade ediyor. Şiddet, çoğu zaman depresyonun dışavurum biçimi. Stres seviyesi küresel olarak çok yüksek. İnsan beyni her gün aslanla karşılaşmış gibi tehdit algısı içinde yaşıyor. Bu biyolojik stres yükü, şiddeti ve intiharı artırıyor.' diye konuştu.

Dünya genelinde intihar oranlarının özellikle gençlerde hızla yükseldiğini belirten Prof. Dr. Tarhan, 'İngiltere'de 16-24 yaş arası gençler arasında trafik kazalarından çok intihar nedeniyle ölüm yaşanıyor. Bu, küresel bir alarmdır' ifadelerini kullandı.

Şiddetin önlenmesi için bireysel ve toplumsal düzeyde özdenetim ve empati eğitimine ihtiyaç olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, 'Şiddetin biyolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel boyutlarını anlamadan çözüm üretilemez. İnsanlara özbilinç, özdenetim, empati ve alternatif düşünme biçimleri kazandırmak gerekiyor. Bu eğitim erken yaşta başlarsa, toplumda dayanışma, saygı ve merhamet yeniden kök salabilir.' şeklinde konuştu.

Genetik araştırmalar ne söylüyor?

Prof. Dr. Nevzat Tarhan, şiddetin doğuştan gelip gelmediği konusunda bilimsel bulgulara dikkat çekerek, 'Şiddetle ilgili çok genetik çalışma yapıldı. 'Suç geni var mı?' diye bakıldı. Araştırmalarda ortak nokta şu: Saldırganlık eğilimiyle ilgili gen var fakat doğuştan suçlu yok. Doğuştan psikopat yok.' dedi.

Dopamin ve COMT geninin önemine işaret eden Prof. Dr. Tarhan, bu genlerin bazı bireylerde saldırganlık eğilimini artırabildiğini, fakat bunun suça yönelmek anlamına gelmediğini belirtti:

'COMT geninin GG aleli özellikle ABD'de karma dövüş sporcularında çok yüksek çıktı. Aynı gen bazı kişilerde psikoz riskini artırıyor. Ama bu hastalık değil, yatkınlık geni. Önemli olan kişinin o enerjiyi nereye kanalize ettiği.' diyen Prof. Dr. Tarhan, benzer genlere sahip iki kardeşten birinin bilim insanı olabildiğini, diğerinin ise suça yönelebildiğini söyledi ve 'Genler bir sermayedir; onu iyi ya da kötü kullanmak kişinin özgür iradesiyle ilgilidir.' diye konuştu.

Çocuklukta öğrenilen davranışların kader olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, 'Ben babamdan şiddet gördüm, ben de uygulayacağım deme hakkı yok. 15 yaşına kadar öğreniyorsun ama 15'ten sonra bunu değiştirme sorumluluğun var.' ifadesinde bulundu.

Narsistik kişilikler; dediğini yapmazsan şiddete başvurabilir

Şiddet davranışının sadece fiziksel olmadığını; tehdit, mobbing ve ekonomik baskının da şiddet türleri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, en çok risk taşıyan kişilik yapılarını şöyle sıraladı:

'Birincisi antisosyal kişilikler; suça beceriklidir, acımasızdır. İkincisi narsistik kişilikler; dediğini yapmazsan şiddete başvurabilir. Üçüncüsü borderline kişilikler; öngörülemezdir, dengesizdir.

Dördüncüsü histriyonik kişilikler; teatraldir, şiddete çanak tutabilirler.'

Ahlaki akıl yürütme anaokulu döneminde öğretilmeli

Ahlaki akıl yürütme bir çocuğa öğretilmezse, o çocuğun ileride şiddete yönelebileceğini ifade eden Prof. Dr. Tarhan, 'Bu beceri kendiliğinden gelişmediği için küçük yaşlardan itibaren kazandırılması gerekir. Bir eğitim sistemi çocuğu şiddete ve bağımlılığa karşı güçlü kılmak istiyorsa, ahlaki akıl yürütmeyi daha anaokulu döneminde öğretmelidir. Bu çağda en büyük rehberimiz akıl ve bilimdir. Yüzyıllardır alıştığımız gibi yalnızca dini sağlamlığa değil, bilimsel sağlamlığa da dayanmalıyız.' şeklinde konuştu.

Günümüzde kötülük yapmaktan zevk alan kişilerin sayısında artış var

Şiddetle ilgili araştırmalara işaret eden Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:

'İnsanların empati duygusunu, başkalarına saygıyı ve nezaketi geliştirmesi gerekiyor. Bu nedenle 'akran zorbalığı' yerine 'akran nezaketi' kavramı kullanılmaya çalışılıyor. Hatta sadece akran nezaketi değil, 'akran iyiliği' denmesi daha doğru. Çünkü bir insan iyilik yapmayı yaşamının merkezine alırsa iyicil davranışlar geliştirir, şiddete yönelmez. Başkasının hakkına daha rahat saygı duyabilir. İyilik yapmaktan zevk alan bir kişiden kötülük beklenmez. Ne yazık ki günümüzde kötülük yapmaktan zevk alan kişilerin sayısında artış görülüyor.'

Stres yükseldiğinde bazı kişiler çok kolay öfkeleniyor

Baskı kültürünün şiddeti artırdığına da dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, 'Gücün kanunda değil şahısta olduğu aile, kurum ve toplumlarda şiddet yükselir.' ifadesinde bulundu.

Toplumsal yapıda yaşanan hızlı değişimlerin ruh sağlığındaki etkilerine işaret eden Prof. Dr. Tarhan, 'Sosyal ve ekonomik hareketlilik arttığı için hızlı bir yaşam var. Bu hız insanlarda stres seviyesini yükseltiyor. Stres yükseldiğinde bazı kişiler çok kolay öfkeleniyor. Cezaevine gidenlerin yüzde 60–70'i pişmandır; çoğu bir anlık öfkeyle karar veriyor. Ayrıca madde kullanımı ve ekonomik sorunlar öfkeyi tetikliyor.' dedi.

Pandemi sonrası psikiyatrik sorunların belirgin biçimde arttığını söyleyen Prof. Dr. Tarhan, 'Dünyada şu anda en çok yapılan ilaç çalışmaları antidepresanlar üzerine. Depresyon araştırmaları Covid'den sonra birinci, sonra ikinci sıraya geldi. Bu tablo arka planda öfkenin, suçun, şiddetin, boşanmaların, aile içi çatışmaların arttığını gösteriyor.' şeklinde sözlerini tamamladı. (İLKHA)